Czosnek niedźwiedzi

Czosnek niedźwiedzi – co to za przyprawa?

Czosnek niedźwiedzi rośnie dziko głównie w wilgotnych lasach liściastych i zbiera się go wczesną wiosną. Świeże liście mają intensywny aromat przypominający klasyczny czosnek, ale są delikatniejsze w smaku. Po wysuszeniu zachowują dużą część naturalnych związków aromatycznych. Dzięki temu czosnek niedźwiedzi w formie przyprawy może być stosowany zarówno do potraw gotowanych, jak i na zimno. W wielu kuchniach regionalnych traktuje się go jako sezonowy skarb natury. Warto pamiętać, że czosnek niedźwiedzi w wielu krajach, w tym w Polsce, objęty jest częściową ochroną. Oznacza to, że nie można zbierać roślin rosnących dziko. Liście wykorzystywane do produkcji przypraw najczęściej pochodzą z upraw lub legalnych zbiorów.

Przyprawa czosnek niedźwiedzi powstaje poprzez suszenie liści rośliny Allium ursinum. W wersji suszonej zachowuje charakterystyczny aromat i właściwości świeżej rośliny, a jednocześnie jest wygodna w przechowywaniu i stosowaniu. W tej formie może być używana przez cały rok. Czosnek niedźwiedzi suszony cieszy się sporą popularnością w kuchni europejskiej, szczególnie w regionach górskich i leśnych.

Czosnek niedźwiedzi – właściwości. Działanie biologiczne rośliny

Czosnek niedźwiedzi zawiera szereg substancji czynnych, m.in. olejki eteryczne, których najważniejszym składnikiem jest siarka aktywna, odgrywająca ważną rolę w procesie przemiany materii. Aktywuje całą gamę enzymów odpowiedzialnych za odtruwanie organizmu z metali ciężkich, chemikaliów, pestycydów i innych związków toksycznych. Powinno to być szczególnie interesujące dla mieszkańców wielkich uprzemysłowionych części kraju, dla zawodowych kierowców, pracowników zakładów chemicznych i każdego, kto żyje w „cywilizowanym” świecie.

W niedźwiedzim znajduje się 20 razy więcej adenozyny – substancji posiadającej właściwości witamin A, C, E i selenu jednocześnie. Witaminy te oraz selen należą do przeciwutleniaczy niwelujących w organizmie wolne rodniki powodujące wiele chorób m.in. nowotwory. Adenozyna wpływa też bardzo korzystnie na krążenie krwi w całym ustroju, szczególnie w obrębie serca i głowy – co warto wypróbować przy migrenie oraz szumach w uszach (Tinnitus).

Badania naukowe dowodzą, że czosnek niedźwiedzi zapobiega sklejaniu się płytek krwi, rozrzedza krew i poprawia jej cyrkulację w naczyniach krwionośnych. Ważnym aspektem jest też jego wysoki poziom żelaza, aż 30% przewyższa czosnek pospolity. Żelazo to jest dobrze przyswajalne i nie powoduje zaburzeń żołądkowych ani zaparć, charakterystycznych w przypadku podawania żelaza w formie „medykamentowej”.

Ponadto, w czosnku niedźwiedzim stwierdzono takie substancje, jak flawonidy, saponiny, bogaty zestaw enzymów i aminokwasów, mangan oraz związki o działaniu antybiotycznym. 

W Niemczech dziki czosnek ma zastosowanie jako środek obniżający cholesterol oraz ciśnienie krwi, w leczeniu trombozy, arteriosklerozy, migreny i tinnitusa; jako doskonały odtruwacz organizmu; wykorzystuje się też do regeneracji flory bakteryjnej jelit (odpowiedzialnej za kondycje naszego układu odpornościowego), po kuracjach antybiotykowych. Czosnek niedźwiedzi jest jednym z najskuteczniejszych środków stosowanych w zwalczaniu drożdżaka (Candida albicans), siejącego spustoszenie w przewodzie pokarmowym i nie tylko. Ziele to wykorzystywane jest w dietach wspierających odporność organizmu. W tradycyjnych zastosowaniach roślina była używana jako wsparcie przy infekcjach sezonowych oraz osłabieniu organizmu.

Czosnek niedźwiedzi – do czego wykorzystać tę przyprawę?

Suszony czosnek niedźwiedzi stanowi dodatek do zup, sosów, twarogów, sałatek i dań mięsnych. Może być stosowany do doprawiania masła ziołowego, past kanapkowych, sosów jogurtowych oraz marynat. Do czego jeszcze stosowana jest przyprawa czosnek niedźwiedzi? Przede wszystkim do potraw z ziemniaków, makaronów oraz dań z jaj. W kuchni roślinnej susz jest używany do przyprawiania past warzywnych, hummusu oraz pieczonych warzyw. Dzięki łagodniejszemu aromatowi niż świeży czosnek przyprawa pozwala uzyskać subtelny smak, nie dominując dania.

Zastosowanie czosnku niedźwiedziego obejmuje następujące potrawy:

• zupy warzywne i kremy
• sosy śmietanowe i pomidorowe
• twarożki i pasty kanapkowe
• mięso i ryby
• sałatki warzywne
• dania z makaronem

Suszony czosnek niedźwiedzi dobrze łączy się z pietruszką, koperkiem, szczypiorkiem oraz bazylią. Może być dodawany pod koniec gotowania, aby zachować aromat.

Przyprawa czosnek niedźwiedzi – cena i wskazówki dotyczące stosowania

Z uwagi na to, że roślina jest zbierana sezonowo, cena czosnku niedźwiedziego może być wyższa niż czosnku pospolitego. Suszona forma jest jednak bardzo wydajna. Już niewielka ilość przyprawy wystarcza do doprawienia dużej ilości dań. Przechowując susz w szczelnym opakowaniu, nie musimy martwić się, że po pewnym czasie utraci swój aromat. Dodatkowym atutem jest fakt, że spożywany w postaci suszu lub nalewki jest pozbawiony intensywnego zapachu charakterystycznego dla świeżego czosnku.

Suszony czosnek niedźwiedzi jest wygodny w codziennym użyciu, ponieważ nie wymaga obierania ani krojenia. Przyprawę najlepiej przechowywać w suchym miejscu, z dala od światła, aby ochronić olejki eteryczne przed ulatnianiem. Suszona forma pozwala zachować właściwości rośliny przez wiele miesięcy. Zaleca się, aby przyprawa czosnek niedźwiedzi była stosowana w umiarkowanej ilości, ponieważ zawiera ona naturalne związki siarki. Osoby przyjmujące leki wpływające na krzepliwość krwi powinny skonsultować się z lekarzem, jeśli regularnie wykorzystują ją w swojej kuchni. W codziennej diecie przyprawa stanowi element urozmaicający smak potraw i może być częścią zróżnicowanego żywienia.

Sprawdź także:

• Czosnek granulowany
• Bazylia
• Cząber